Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

472. Sgraffito olsztyńskie /8/

Dekoracja sgraffitowa dawnego kina Awangarda autorstwa Eugeniusza Kochanowskiego i Bolesława Wolskiego, 1974 r.

Co to jest sgraffito?

Sgraffito to jedna z technik dekoracyjnych malarstwa ściennego, polegająca na pokryciu muru kilkoma, najczęściej dwiema, warstwami barwnego tynku i na częściowym zeskrobywaniu wilgotnych warstw górnych za pomocą ostrych narzędzi. W ten sposób w wydrapanych partiach odsłania się kolor warstwy dolnej i powstaje barwna kompozycja, spotykana zwykle w dekoracji fasad w architekturze włoskiego i środkowoeuropejskiego renesansu. Popularność, jaką ta technika zdobienia cieszyła się w latach 50. i 60. XX w., wynikała zapewne stąd, że dekoracja powstawała szybko i była tania. Projekt wystroju Starego Miasta w Olsztynie powstał w 1963 roku. Opracował go zespół artystów plastyków: Hieronim Skurpski, Bolesław Wolski, Henryk Oszczakiewicz, Jan Ilkiewicz, Czesław Machnicki, Julian Dadlez oraz Maria i Ryszard Wachowscy. Największa część sgraffitów na elewacjach kamieniczek wokół olsztyńskiego rynku powstała w latach 1964-66.

Sgraffita staromiejskie na zakładkach

Staraniem Wydziału Kultury i Ochrony Zabytków olsztyńskiego ratusza zostały wydane zakładki do książek, które popularyzują dekoracje sgraffitowe znajdujące się na staromiejskich fasadach.

471. Sgraffito olsztyńskie /7/

Andrzej Samulowski, sgraffita na elewacji kamienicy przy ul. Stare Miasto 5/6.
Fryz sgraffitowy z 1974 r., ul. Staromiejska  i Lelewela.
Narożnik kamienicy przy ul. Staromiejskiej – kamienica zdobiona sgraffito przedstawiającym dawne  prace Warmiaków, garncarz i  prządka w  strojach ludowych. Autor M. Romańczuk.

470. Dom Burmistrza, płaskorzeźby na staromiejskiej kamienicy

Płaskorzeźby zdobiące kamienicę zwaną burmistrzówką, autor Ryszard Wachowski. Dom Burmistrza to najstarszy murowany budynek mieszkalny w Olsztynie, usytuowany naprzeciw Starego Ratusza. Tradycyjnie uważany jest za najważniejszą kamienicę rynku oraz siedzibę dawnych burmistrzów Olsztyna. Budowla pochodzi prawdopodobnie z ok. 1500 roku. Wyróżnia się gotyckimi ostrymi łukami arkad, w odróżnieniu od pozostałych kamienic Starego Miasta zbudowanych w stylu barokowym lub późniejszym. Po częściowym zniszczeniu w 1945 roku, w latach 50-tych do kamienicy dobudowano piętro. Przestrzenie między oknami wypełniono kamiennymi płaskorzeźbami. Częściowo zrekonstruowane arkady pozostawiono nieotynkowane, dzięki czemu widoczne są fragmenty oryginalnych gotyckich murów z laskami węgarkowymi. W latach 1886-1893 w kamienicy miała swoją pierwszą siedzibę wydawana po polsku Gazeta Olsztyńska.

468. Sgraffito olsztyńskie /5/

Powyżej trzy postacie spowite promieniami zachodzącego słońca, które stąpają po trawie autorstwa Marii i Ryszarda Wachowskich.

467. Sgraffito olsztyńskie /4/

Powyżej dekoracje Domu Rzemiosła przy ul. Prostej – herby miast Warmii i Mazur. W górnym pasie herby Iławy, Lubawy, Olsztyna, Morąga, Biskupca, w dolnym Szczytna, Lidzbarka Warmińskiego, Ostródy, Mrągowa i Kętrzyna. Drugą część fasady zdobi  dwanaście ceramicznych herbów cechowych,  które zostały umieszczone umieszczonych również w pasach międzyokiennych. W górnym rzędzie herby cechów malarzy, murarzy, szklarzy, ślusarzy, szewców, stolarzy, w dolnym piekarzy, ludwisarzy, kowali, fryzjerów, krawców i  rzeźników. Elementy mocowali na ścianie robotnicy, którzy nie zastosowali się do uwag autora i nie tylko zmienili kolejność, ale też niektóre z kafli odwrócili wspominał po latach autor Bolesław Wolski.